Bu ilçe heyelan yüzünden taşınacak

0
397

Zengin bakır rezervlerine sahip Elazığ’ın Maden ilçesinin usulsüz hafriyat dökümü sonrasında büyük bir heyelan tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını ifade eden CHP Milletvekili İlhan Cihaner, ilçenin taşınmasının gündemde olduğunu söyledi.

KORSAN – CHP İstanbul Milletvekili İlhan Cihaner, zengin bakır rezervleriyle dünyada ilk sıralarda yer alan Elazığ’ın Maden ilçesinin usulsüz hafriyat dökümü sonrasında büyük bir heyelan tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını ifade etti. Maden ilçesinde meydana gelen doğal kaynaklı olmayan heyelanları Başbakan Binali Yıldırım’a soran Cihaner, hasar gören tarihi köprünün yıkılmak üzere olduğunu belirterek önlem alınmasını istedi. Bölge halkının tedirgin olduğunu vurgulayan Cihaner, bu duruma neden olan işletmeye ne gibi yaptırımlar uygulandığını ve ilçenin tamamen boşaltılması gibi bir durumun söz konusu olup olmadığını sordu.

YAPILARDA HASAR OLUŞMAYA BAŞLADI

Fırat Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’nce 2016’da hazırlanan jeolojik ve jeoteknik raporu gündeme getiren Cihaner, “Raporda Camii Kebir Mahallesinde, geçmiş yıllarda herhangi bir hareketin gözlenmediği belirtiliyor. Geçmişte duraylı olan yamaç 2015 yılından sonra duraysız hale getiriliyor. Bu duraysızlığa bağlı olarak yapıların hasar görmesinin ana nedenleri; söz konusu yamacın üst kotlarına kontrolsüz olarak dökülen yeni pasaların yamaçta oluşturduğu ek gerilmeler ve dayanımı oldukça düşük olan eski pasaların ana ocaktan sızan yeraltı suyu nedeniyle doygun hale gelerek dayanımının önemli ölçüde azalmış olmasıdır” dedi.

HEYELAN DOĞAL NEDENLE OLMUYOR

Cihaner, “Rapora göre bu etkenler haricinde herhangi bir etkinin var olduğunu söylemek imkansızdır. Nitekim yamaçtaki hareketin başladığı dönemde söz konusu alanda yamaç duraylılığını bozacak herhangi bir kazı yoktur ve bölgede duraylılığı etkileyecek olan herhangi bir deprem oluşmamıştır. Yamaca dökülen yeni pasaların oluşturduğu ek gerilmeler ve eski pasaların suya doygun hale gelmesi sonucunda yamaç duraylılığı bozulmuş ve yamaçta yer alan yapılarda hasarlar oluşmaya başlamıştır. Bölgede gerçekleşen heyelanların doğal nedenlerden kaynaklanan heyelanlar olmadığını üniversitenin hazırladığı rapor olanca çıplaklığıyla ortaya koymaktadır” ifadelerini kullandı.

İL AFET MÜDÜRLÜĞÜ’NÜN RAPORU

İl Afet Müdürlüğü’nün 23 Ağustos 2017 tarihli raporunda da,  “Kaymanın nedeninin bakır işletmesinin 2007-2015 yıları arasında döktüğü pasalar olduğu,  bu nedenle doğal kaynaklı olmayan heyelanların meydana geldiği görülmektedir” ifadelerinin yer aldığını vurgulayan Cihaner, “İlçedeki betonarme köprü ve bu köprünün hemen yanında yer alan tarihi taş köprü hasar görmüştür. Yamaçta meydana gelen hareket tarihi köprüde deformasyona ve önemli çatlaklara neden olmuştur. Tarihi köprüde meydana gelen hasar çok ciddidir ve köprü her an yıkılma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu Müdürlüğü’nce 23 Eylül 2016 tarih ve 159 sayıyla koruma altına alınan söz konusu tarihi köprü yıkılmadan gerekli önlemler alınarak köprünün yıkılmasının önüne geçmek ve eski haline getirilmesi için ne gibi çalışmalar yapılmaktadır?” diye sordu.

BİLİMSEL ÇALIŞMA YAPILIYOR MU?

Cihaner sorularını şöyle sürdürdü: “Hareketin oluştuğu yamacın tekrar duraylı hale getirmek ve duraysızlığın etkilerini ortadan kaldırabilmek amacıyla yamaçta ek yük oluşturan pasaların bulunduğu yerden alınarak bu ek yükü ortadan kaldırılmaya dönük olarak gerekli çalışmaların planlaması için bir çalışma yapılmakta mıdır? Yamacın suya doygun hale gelmesini önlemek için ana yatakta var olan ve yatakta biriken suları drene eden drenaj galerilerinin temizlenerek biriken yağış sularını suyu derene etmesini sağlanmak için herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır? Yamaçtaki kaymayı sonlandırmak için istinat duvarı, fore kazık gibi önlemlerden hangisinin daha uygun olacağına karar verebilmek için gerekli bilimsel çalışmalar yapılmış mıdır? Yapıldı ise sonuçları nelerdir? Hangi bilimsel kriterler çerçevesinde ve hangi kurum veya kuruluşa yaptırılmıştır?”

USULSÜZ HAFRİYAT DÖKÜLÜYOR

İlçede toplam 281 konut ve 262 iş yerinin hasar gördüğünü gündeme getiren İlhan Cihaner, “Her iki raporda da bakır işletmesinin faaliyetinden kaynaklı doğal olmayan heyelanların gerçekleştiği ifade edilmektedir. Ve öyle anlaşılmaktadır ki yağışların mevsim normallerinde seyretmesi durumunda burada heyelan kaçınılmazdır. Hasar gören yapı sahiplerinin afet riski olmayan bölgelerde iskanı ve onlara yapılacak kira yardımı dışında ne gibi çalışmalar yapılmaktadır? Söz konusu durumun oluşmasına neden olan işletme hakkında bugüne kadar hangi yasal prosedürler işletilmiştir? Elazığ Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından gerekli denetim ve kontroller yapılmış mıdır? Yapıldı ise sonucunda nasıl bir işlem tesis edilmiştir? Oluşan heyelanların nedeninin kontrolsüz dökülen pasalar olduğu raporlarla ortaya konmuştur. Bunun sorumlusu Maden ilçe halkı mıdır, yoksa oradaki maden işletmesi midir?” sorularını yöneltti.

ÖZEL İŞLETMEYE GÖZ YUMULUYOR

CHP’li Cihaner Başbakan Yıldırım’dan şu soruların da yanıtını istedi: “CHP Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü, Kaymakamlık ve Belediye göz göre göre gelen bu felaketin nedeni olarak ortaya konulan hafriyat dökümü konusunda bu güne kadar hangi iş ve eylemleri yapmışlardır? Gelinen noktada ilgili kurum yöneticileri hakkında görevi ihmal ya da görevi kötüye kullanma suçlarından yürütülen bir soruşturma var mıdır? Söz konusu işletme bölgeye döktüğü hafriyatla ilgili gerekli izinleri hangi tarihte almıştır? Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümleri ve ilgili kanunlar uyarınca, neden olduğu zararın tazmini ve yamaçtaki kaymayı sonlandıracak çalışmaların söz konusu işletmece yerine getirilmesi için neler yapılmaktadır? Yaşanan tüm bu gelişmelerden sonra ilçe halkı tedirgin olmuştur. Yerel medyada ilçenin tamamen boşaltılacağı yönünde çeşitli iddialar da ortaya atılmıştır. İlçenin tamamen boşaltılması gibi bir durum söz konusu mudur? Konuyla ilgili olarak kamu yetkililerin, bundan sonraki sürecin nasıl yönetileceğine ilişkin bir bilgilendirme toplantısı yaparak ilçe halkını aydınlatması planlanmakta mıdır?”

Cevap yazın

Yorum Yazınız.
Lütfen adınızı giriniz